CPU və GPU terminlərini qarışdırırsınızmı? Narahat olamyın. Bu məqalədə bu məsələyə aydınlıq gətirəcəyik. Demək olarki, kompüterimizdəki adları təxminən hamısı qısaldılmış formadadır və onları düzgün yadda saxlamaq çətin ola bilər. CPU və GPU ikisi də olduqca oxşardır, hər ikisi yüz milyonlarla tranzistordan ibarətdir və saniyədə minlərlə prosesi emal edə bilər, amma sual budur ki, onlar fərqlidir yoxsa eynidir?

Hava və ya maye CPU / GPU soyuducusu ilə birləşdirildikdə eyni işi edirmi? Biz bunu onların hər birini ayrı ayrılıqda anladıqdan sonra bilə bilərik.Əvvəlcə CPU-ya nəzər yetirək daha sonra isə GPU-ya baxarıq.

CPU və GPU arasındakı fərq nədir?

CPU Nədir?

CPU, kompüterinizin düzgün işləməsi üçün kompüterinizlə əlaqəli hər bir komponent ilə bağlı bütün tapşırıqları və hesablamaları yerinə yetirən kompüter hissəsidir. Kompüterinizdə olan hər bir cihaz və proqram komponentlərinin hesablamalarını idarə etdiyi üçün Central Processing Unit olaraq adlandırılır. Bu kompüterinizin “beyni” olaraqda adlandırıla bilər.

CPU-nu təkminləşdirən ilk şirkət Intel-dir. Bundan sonra  x86 arxitekturasında tərtib olunması ilə daha da populyarlaşdı, daha sonra ARM, Acorn kompüterləri tərəfindən hazırlanan 32 bitlik mikroprosessor təqdim etdi.

CPU ‘processor’ və ya  ‘chip’olaraqda bilinir, kompüterin güclü bir komponentidir və hər şeyi edə bilər. Standart bir CPU, 1 ilə 5 GHz arasında hər hansı bir ölçüdə, bir və dörd arasında bir emal nüvəsinə (processing cores) malikdir. Təxminən hər müasir CPU birdən çox vəzifəni yerinə yetirmək üçün çox nüvədən ibarətdir və ümumi performansı gigahertz-də ölçülür. Təməl saat sürəti 2.4GHz olan bir CPU düşünün, o zaman o, bir saniyədə 2,4 milyard təlimatı emal edə bilər. Məşhur CPU istehsalçıları AMD və Intel-dir.

GPU Nədir?

GPU (Graphics Processing Unit), çox xüsusi bir ehtiyac üçün hazırlanmış bir növ xüsusi CPU-dur. Monitor ekranınızındə nə görürsünüzsə bunların hamısı GPU-dan qaynaqlanır, GPU-da VR kimi, yüksək qətnamə qrafikası kimi fəaliyyətləri yerinə yetirmək üçün hazırlanmışdır. GPU, CPU əməliyyatlarının bir hissəsini çox yüksək sürətlə yerinə yetirir. Əsasən çox sayda istifadə oluna bilən nüvəyə sahib olan minlərlə nüvə, mürəkkəb qrafikləri göstərmək üçün çox optimal vaxtda minlərlə pikselin hesablamasını aparır.

GPU-nu təkminləşdirən ilk şirkət, 1999-cu ilin əvvəllərində GeForce 256 chip adlanan NVIDIA idi. GPU olan kompüterlərdə qrafik işləmə qabiliyyəti VGA nəzarətçisi tərəfindən idarə edildi. VGA işi, görüntü məlumatlarını ekran üçün lazımi qaydada monitora vermək idi.

GPU, CPU üçün ağır bir vəzifə olan və iş keyfiyyətini aşağı salan frame buffers-in istifadəsini artırmaq üçün qrafik olaraq sıx istifadə olunan tətbiqlərin və proqram təminatının emalını yerinə yetirir. Mövcud iki növ GPU var, birincisi CPU-da quraşdırılmış, digəri isə anakartda öz xüsusi yuvasına sahib olan GPU. Əvvəlcə GPU-nun narahatlığı 2D qrafikası hazırlamaq idi, lakin 3D-yə həvəs artdıqca, GPU daha ixtisaslaşmış və səmərəli hala gəldi, ancaq GPU nüvələrinin CPU-dan daha yavaş olmasına baxmayaraq, riyazi hesablamalar və belə bir nüvəni mükəmməl hala gətirən saydan daha çox mövcud olan paralellik (hyperthreading) GPU-ya müasir oyunlara lazım olan kompleks 3D qrafikası hazırlamağa imkan verdi.

Nəticə olaraq

Beləliklə, yuxarıda qeyd olunan izahlardan GPU və CPU arasındakı fərqi anlamış olmalısınız və GPU-ların CPU yerinə istifadə olunan vasitələr olmadığını, ancaq kompüter sisteminizin ümumi fəaliyyətini artırmaq və sürətləndirmək üçün CPU ilə istifadə edildiyini başa düşməlisiniz. Və GPU ilə qrafik kart arasında qarışıqlığa yol verməyin, qrafik kartları sadəcə bir və ya bir neçə GPU-ya quraşdırılmış hardware moduludur.